Probleemanalyse

Vaak zoeken we antwoorden op de verkeerde vragen. Meestal hebben we het eigenlijke probleem dan slecht of onhandig geformuleerd. Het herformuleren en analyseren van het probleem levert verrassende resultaten op. Het is zonde van je tijd om alle energie in te zetten voor het oplossen van een probleem als dit niet goed is geformuleerd. Een probleem is half opgelost, als het goed is geformuleerd.

probleemanalyse

Goede probleemstelling ?

Er is sprake van een probleem als de actuele en de gewenste situatie niet met elkaar overeenkomen. Niet alle problemen zijn geschikt voor een brainstorm. Door aan een geschikte probleemstelling te werken, zet je je energie goed in. Geschikt voor een brainstorm zijn:

  • Problemen waarvoor nog geen (adequate) oplossingen zijn.
  • Vastgeroeste oplossingen waarbij een patroon moet worden doorbroken.
  • Problemen waarbij de oorzaak irrelevant is (bij een lekke band in de woestijn helpt de oorzaak niet om het probleem op te lossen).
  • Problemen waarvoor (veel) alternatieven zijn te bedenken.

Resultaten goede probleemstelling

  • Geeft een afbakening.
  • Bevat een indicatie van de benodigde kennis.
  • Geeft de relatie aan tussen wat er al is en wat er wordt gezocht.
  • Geeft richting en focus.

Probleemstelling formuleren

Het doel van de eerste stap van het creatieve proces is om het probleem zo scherp mogelijke te formuleren. Dit doe je door het probleem op verschillende manieren te herformuleren. Een goede stelling bestaat uit één zin en is actief geformuleerd, bijvoorbeeld als hoe-vraag of 'Bedenk ..'. Het verschil tussen deze twee zit in de focus van de probleemstelling:

  • Hoe-vraag: focus ligt op manier waarop doel moet worden bereikt.
  • Bedenk .. : eindresultaat als focus.

Een goede stelling bevat verder een probleemeigenaar, werkwoord en doelgebied.

Hulpvragen bij opstellen probleemstelling

  • Uit welke onderdelen bestaat het probleem?
  • Wat is de geschiedenis van het probleem?
  • Welke verschillende categorieën zijn er in het probleem aan te brengen?
  • Wat is het belang van het probleem? So what?
  • Onderwerp : Wat wil je onderzoeken?
  • Vraag : Wat wil ik weten?
  • Doel : Teneinde ..

Ambitie

Probeer tot slot de probleemstelling ambitieus te maken. In plaats van 'Hoe kunnen wij bezuinigen op onze kosten ?' kan je ook vragen 'Hoe kunnen wij de kosten halveren bij een dubbele omzet ?'

 

Oefening: vergelijk probleemstellingen

Je organisatie is in moeilijkheden gekomen door de (krediet)crisis. Vergelijk onderstaande probleemstellingen.

  1. Hoe voorkomen we gedwongen ontslagen binnen de organisatie?
  2. Hoe bezuinigen we op onze kosten?
  3. Hoe werven we binnen een half jaar minimaal 3 nieuwe klanten?
  4. Bedenk nieuwe product-markt-combinaties voor de organisatie?

Welke probleemstelling heeft je voorkeur? Motiveer je antwoord. Antwoord »