Lef: verantwoord risico's nemen

Innoveren gaat altijd gepaard met het nemen van risico's, dat hoort erbij. Wel is het verstandig om zich daarvan bewust te zijn en te weten welke maatregelen er zonodig moeten worden getroffen.

risicomanagement

Bedreiging

Vaak zit men flink mis bij het inschatten van risico's. Die worden over het hoofd gezien of juist benoemd terwijl dit achteraf helemaal geen risico's blijken te zijn. Uit onderzoek blijkt dat betrokkenen gemiddeld meer dan 30% van de uitspraken over risico's verkeerd inschatten. Risicomanagement wordt dan een bedreiging in plaats van een ondersteuning.

risicomanagementKrokodillen

Risicomanagement is als het zwemmen in een wilde rivier en gaat over het vinden van krokodillen in de rivier voordat ze jouw vinden. Zo kan je zorgeloos zwemmen (innoveren).

Bewust nemen van risico's

Ons uitgangspunt is dat goed risicomanagement en het bewust nemen van risico's bijdraagt aan innovatie. Onze ervaring is dat risicomanagement in de praktijk een ondergeschoven kindje is, zeker bij innovatieprojecten. Op zijn best loopt een projectleider aan het begin van zijn project een lijst met mogelijke risico's af, maar vergeet dit vervolgens door zijn dagelijkse beslommeringen.

Valkuilen en tips

  • Verkeerde positionering: Risicomanagement als toezichtfunctie in plaats van als beheerfunctie positioneren.
  • Te weinig communiceren: Slechts eenmalig interne communicatie over de achtergronden van risicomanagement.
  • Bij één persoon beleggen: Risico's worden over het hoofd gezien of juist benoemd terwijl dit achteraf helemaal geen risico's blijken te zijn. De kans hierop is groter als het risicomanagement als taak bij één persoon is belegd.
  • Standaard checklists: Die zijn bij risicomanagement niet meer dan een inspiratiebron. Het is onwaarschijnlijk dat deze standaardrisico's precies van toepassing zijn op jouw project.
  • Nadruk op harde aspecten: 'Zachte' factoren als organisatiecultuur zijn net zo belangrijk.
  • Bagatelliseren: "Het valt wel mee". Het is de kunst risico's tot reële proporties terug te brengen.
  • Het-ligt-nooit-aan-mij-syndroom: Risico's raken soms gevoelige onderwerpen, het is de kunst dit bespreekbaar te maken.
  • Aanwijzen schuldigen: Het management misbruikt risicomanagement en wijst 'schuldigen' aan, in plaats van te zoeken van naar oorzaken en oplossingen.
  • Verslapping van aandacht: Verslapping van aandacht na uitvoering risicoanalyses. De grootste winst van risicomanagement wordt namelijk pas gerealiseerd bij volgende projecten.

Voordelen risicomanagement

  • Met risicomanagement wordt een onzeker innovatieproces beter beheersbaar.
  • Zicht op aantal, aard en ernst van risico's en mogelijke maatregelen.
  • Gestructureerde aandacht voor risico's tijdens het gehele project.

Standaard

Risicomanagement is meer dan het in kaart brengen van risico's. Het gaat ook om bewaken, evalueren en leren. Standaard checklists zijn daarbij niet meer dan een inspiratiebron. Het is onwaarschijnlijk dat deze standaard risico's precies van toepassing zijn op jouw project.

Bagatelliseren

Goed en gedegen risicomanagement is ook lastig. Risico's raken soms aan gevoelige onderwerpen, worden gebagatelliseerd ("het valt wel mee") of het-ligt-nooit-aan-mij-syndroom speelt op. Het is de kunst dit alles tot reële proporties terug te brengen.