De Bono zes denkhoeden

De zes denkhoeden van Edward de Bono worden vaak aangeduid als een creatieve techniek. Wij denken hier anders over, het is meer een techniek om je perspectief te verbreden. De hoeden van Bono zijn daarom meer geschikt voor andere fasen van het creatief proces: de probleemanalyse en het convergeren.

denkhoeden

Twee doelen

Een vergadering met de denkhoeden heeft twee doelen. Enerzijds de deelnemers in staat te stellen zich met één ding tegelijk bezig te houden. Anderzijds maakt de Bono methode het gemakkelijker om over te schakelen naar een andere manier van denken.

Stap voor stap

De deelnemers aan een bijeenkomst zetten telkens een hoed op van de kleur waarin zij op dat moment wensen te communiceren. Het dragen van de denkhoeden maakt het mogelijk om dingen te denken en te zeggen die we anders nooit kunnen denken en zeggen, zonder ons ego in gevaar te brengen.

De Bono methode met de zes denkhoeden is heel handig om parallel denken te stimuleren. Meerdere perspectieven komen hierdoor sneller op tafel. Dit zal de besluitvorming verbeteren.

Denkhoed Rol Denkwijze
Objectiviteit Maagdelijk wit denken in de vorm van feiten, cijfers en informatie.
Emotioneel Een denker kan de rode hoed opzetten om zijn gevoel te uiten.
Positivo De kleur van de zon verbeeldt het positief en constructief denken. De gele denker is steeds op zoek naar kansen.
Freewheelen
Uitvinder
Deze hoed staat voor creativiteit en nieuwe ideeën, tja en dan? Veel mensen vinden out-of-the-box denken lastig. Andere creatieve technieken helpen dan meer.
Advocaat van de duivel De zwartkijker, de denker met de zwarte hoed vestigt de aandacht op alles wat verkeerd kan gaan, onjuist is of risico's inhoudt. Deze denkhoed komt overeen met negatief brainstormen.
Regisseur Overspanning van het denkproces, de meta hoed. De blauwe denker definieert de problemen en regelt de opeenvolging van de verschillende denktaken.

Probleemanalyse: wit, rood, geel en blauw

De witte, rode en gele hoed zijn handig om tijdens de probleemanalyse de feiten op tafel te krijgen. Ze helpen het probleem scherper te formuleren. Met de blauwe hoed is het (vervolg)proces verder te organiseren.

Convergeren: rood, zwart en geel

Bij het beoordelen van ideeën is intuïtie een belangrijke raadgever: de rode hoed. De zwarte en gele hoed helpen bij het in kaart brengen van sterke en zwakke punten van een idee tijdens het convergeren.

Voordelen denkhoeden

  • Dingen zeggen zonder risico.
  • Handig om snel in een discussie te schakelen.
  • Maakt meerdere perspectieven zichtbaar.
  • Geeft regels voor het denk- en communicatie proces.
  • Zorgt voor focus tijdens het denken.
  • Verbetering communicatie.
  • Verbetering besluitvorming.

Voorbeeld

Creatieve proces met zes denkhoeden »

Draai naar landscape voor extra kolom met methode van denktechnieken.

Vergelijkbare denktechnieken

DenktechniekFase   MoeilijkTijdPlezierMethode
5W-methode1 - - - 20 minChecklist
4x Waarom ?1 - - - ★★10 minDoorvragen
Feiten verzamelen1 - - - ★★20 minInventariseren, doorvragen
Obstakels1 - - - ★★30 min★★Inventariseren
Urgentie1 - - - ★★20 minPrioriteren
Socratische methode1 - - - ★★20 min★★Buiten kaders
Abstractieladder1 - - - 10 min★★Afbakenen
Synoniem methode1 - - - ★★20 min★★Doorvragen
Afbakening probleem1 - - - ★★10 minAfbakenen
Creatieve vertaling1 - - - 30 min★★★Andere context
Denkhoeden De Bono1 2 3 - ★★30 min★★Checklist, buiten kaders
Purge- 2 - - 10 minLogisch
Brainwriting- 2 - - 10 min★★Inspiratie
Blamestorming- 2 - - 20 min★★★Doorvragen, advocaat duivel
Morfologische analyse- 2 - - ★★30 min★★Opdelen
Stripheld-analogie- 2 - - 30 min★★Inspiratie
Trends- 2 - - 30 min★★Inspiratie
Lunchwandelen- 2 3 - 30 min★★Incubatie, binnen naar buiten
Mindmappen- 2 - - ★★20 min★★Opdelen, associeren
Associaties plaatjes- 2 - - ★★20 minAssocieren, zintuigen
Negatief brainstormen- 2 3 - 10 min★★★Omkeren, advocaat duivel
Grensverlegging- 2 - - ★★20 min★★★Buiten kaders
Stickermethode1 - 3 - 20 min★★Beoordelen
Staand vergaderen1 - 3 4 30 min★★Versnellen