Metaforen

Een metafoor is een vorm van beeldspraak, waarbij twee of meer ongelijke betekenissen met elkaar worden verenigd in één nieuwe betekenis. Bijvoorbeeld: De voorzitter ploegt zich door de vergadering. Over het algemeen is de metafoor 'rijker' dan de vergelijking. Het ploegen roept een heleboel beelden op. Een krachtige, maar moeilijke techniek.

metaforen

Doorbreken denkpatroon

Metaforen zijn niet probleemoplossend, maar doorbreken wel een bestaand denkpatroon. Door het vraagstuk naar een totaal andere context te brengen kan je op nieuwe ideeën komen. Daarnaast is een metafoor minder bedreigend dan in je eigen woorden vertellen wat je ergens van vindt en geeft minder ruis. Met een metafoor is een mooi beeld neer te zetten. Een metafoor is vooral geschikt voor organisatie, communicatie en managementvraagstukken.

Stap voor stap

  1. Formuleer de probleemstelling.
  2. Herformuleer de probleemstelling naar een metafoor (nieuwe context).
  3. Bedenk oplossingen binnen die nieuwe context.
  4. Vertaal deze ideeën naar het oorspronkelijke probleem.

Voorbeeld: gezegde als metafoor

Stel dat het probleem is de onderuitputting van een subsidieregeling. Hoe kan de bekendheid van de regeling worden vergroot? Een metafoor zou kunnen zijn wat de boer niet kent dat eet hij niet. Onder andere het voorproeven en een goede presentatie verbeteren het eetgedrag van deze boer. Het voorproeven van eten is te vertalen naar een projecttoets. De aanvrager kan commentaar krijgen op zijn concept-subsidieaanvraag.

Voorbeeld: zee als metafoor

Zee: Levenswater, hoe ervaar je je werk?

Vaartuig: Werkstijl (dynamisch of juist rustig)

Vaarwijze: Hoe ga je met je tijd om?

Kapitein: Wie domineert de besluitvorming, hoe gaat deze?

Bemanning: Hoe is of zou deze moeten worden samengesteld?

Instrumenten: Wat voor hulpmiddelen zijn er? Wat zou kunnen faciliteren? (kaart, kompas, bakens, boeien)

Gevaren: Wat voor belemmeringen zijn er?

metafoor voorbeeldenBoeken over metaforen

Een bekend boek over metaforen is De gekookte kikker van Peter Camp en Funs Erens. Het boek De gekookte kikker bevat een verzameling met metaforen voor bedrijfscultuur, organisatieverandering en menselijke verhoudingen.

Een ander metaforisch boek is Hoe word ik een rat ? Dit boek van Joep Schrijvers gaat over politiek gedoe in bedrijven. Hij beschrijft op een zeer toegankelijke en ironische wijze de meest voorkomende gore streken. Het antwoord op dit boek Hoe vang ik een rat ? is ondertussen ook op de markt.

Draai naar landscape voor extra kolom met methode van denktechnieken.

Vergelijkbare denktechnieken

DenktechniekFase   MoeilijkTijdPlezierMethode
5W-methode1 - - - 20 minChecklist
4x Waarom ?1 - - - ★★10 minDoorvragen
Orakel van Delphi1 - - - ★★★10 min★★Doorvragen, buiten kaders
Feiten verzamelen1 - - - ★★20 minInventariseren, doorvragen
Obstakels1 - - - ★★30 min★★Inventariseren
Urgentie1 - - - ★★20 minPrioriteren
Socratische methode1 - - - ★★20 min★★Buiten kaders
Abstractieladder1 - - - 10 min★★Afbakenen
Synoniem methode1 - - - ★★20 min★★Doorvragen
Afbakening probleem1 - - - ★★10 minAfbakenen
Creatieve vertaling1 - - - 30 min★★★Andere context
Metaforen1 2 - - ★★★20 minAndere context
Denkhoeden De Bono1 2 3 - ★★30 min★★Checklist, buiten kaders
Stickermethode1 - 3 - 20 min★★Beoordelen
Staand vergaderen1 - 3 4 30 min★★Versnellen