Scenario-analyse

Een scenario is geen voorspelling van de toekomst, zoals 'de criminaliteit zal de komende 3 jaar met 15% groeien'. Ook zijn het geen visies op de gewenste toekomst van een organisatie, zo van 'in 2020 zijn wij een klein en wendbaar bedrijf'. Wat is scenario-analyse dan wel?

scenario-analyse voorbeeld

Zeer waarschijnlijke verhalen

Scenario's zijn indringende, zeer waarschijnlijke verhalen over mogelijke toekomsten. Zoals vliegtuigbouwer testtunnels maken voor vliegtuigconcepten zo hebben beleidsmakers scenario-analyse voor beleidsconcepten. Testtunnels simuleren vaak extreme condities waaronder het te testen vliegtuig moet kunnen opereren. Of die condities zich ooit zullen voordoen is onzeker. Maar ze zijn heel wel denkbaar en zeer wel mogelijk.

Veel onzekerheden

Dat geldt ook voor scenario's, die beschrijven extreme maar reële beleidscondities waaronder uw beleid robuust en flexibel genoeg moet zijn. De klassieke beleidsplanning gaat nog uit van een redelijk voorspelbare toekomst. Scenario's maak je als te veel ontwikkelingen onzeker zijn. Je richt je dan op meerdere, even waarschijnlijke toekomsten.

Trends basis

Aan de basis van een toekomstscenario ligt een gedegen trendanalyse waarbij aspecten als zoals relevantie, niveau, causaliteit en onzekerheid in ogenschouw worden genomen. Voor het opstellen van scenario's zijn de onzekere en relevante trends van belang.

Voorbeeld scenario-analyse: organiseer BBQ

Twee trends die het hoogste scoren op relevantie en onzekerheid vormen het geraamte van de scenario's. Stel je organiseert een BBQ voor 30 vrienden. Een week voor het feest word je badend in het zweet wakker met vragen als: Wat voor weer wordt het? Hoeveel mensen komen er? Van welke muziek houden de gasten? Welke salades zijn het meest geschikt? Welke dranken moet je schenken?

Bij nadere analyse van deze punten kom je tot de conclusie dat je een redelijk goed beeld hebt welke hapjes, drankjes en muziek je vrienden appreciëren. Echt onzeker ben je alleen over de weergoden en de opkomst. Deze twee zaken vormen dan ook de basis van je scenario's.

  Zon Regen
Iedereen komt Super feest: iedereen was er, lekker gegeten, veel gedanst, mooi weer, alles schoon op. Wel leuk, maar we moesten erg improviseren. Binnen was het erg benauwd. We kregen de BBQ nauwelijks aan de praat. Wel gelachen, vooral om de situatie.
Niemand komt Leuk feestje: lekker gegeten, veel gedanst, mooi weer, maar.. de helft kwam niet opdagen, dus ik zit nog met wijn, bier, sapjes en heel veel eten. Het drama: alles jong mis. Het weer zat ons tegen. De helft kwam niet opdagen. En we bleven met de helft van het eten en drinken zitten! dat nooit weer!

Op basis van deze scenario's kwam de oorspronkelijke BBQ ineens erg naïef over. Je besluit voor de zekerheid bij de overburen een partytent te lenen en van je zwager een elektrische BBQ. Daarnaast heb je met de winkel geregeld dat je de overtollige drank mag terugbrengen. Kortom je hebt je plan zodanig aangepast dat het kan overleven onder diverse scenario's.

Draai naar landscape voor extra kolom met methode van denktechnieken.

Vergelijkbare denktechnieken

DenktechniekFase   MoeilijkTijdPlezierMethode
SWOT-analyse1 2 - - ★★60 min★★Inventariseren
Friskijker1 2 3 - ★★> 60 min★★Buiten naar binnen, advocaat duivel
Open space- 2 - - ★★60 min★★Buiten naar binnen
Burgerbuddy- 2 - - ★★> 60 min★★Buiten naar binnen, advocaat duivel
Baan ruilen- 2 - - ★★★> 60 min★★Binnen naar buiten
SCAMPER- 2 - - ★★★60 min★★Checklist
Delphi-methode1 2 - - ★★★> 60 minAnoniem vragen, consensus
Scenario-analyse- 2 - 4 ★★★50 minAdvocaat duivel, alternatieven
Greenfield methode- 2 - - ★★60 min★★Buiten kaders
Biomimicry- 2 - - ★★★60 min★★Inspiratie
Ideeenmanagement- 2 3 - ★★> 60 min★★Verzamelen, beoordelen
SCHAVEN- 2 - - ★★★60 min★★Checklist
Creatieve concurrentie- 2 - - ★★★> 60 min★★★Concurrentie
Prijsvraag- 2 - - ★★> 60 min★★Verzamelen
Group Decision Room1 2 3 4 ★★> 60 min★★Beoordelen